The Court annulled a decision of the Economic Chamber of Greece (OEE) refusing to grant a client, a graduate of Business Administration and Management (Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων), a professional identity card as an accountant-tax consultant.
The Court held that, following ATEEN’s recognition of his foreign qualification as professionally equivalent, the OEE was required to grant him the corresponding professional rights and could not refuse them on the basis of the percentage of economics-related courses included in the programme of study leading to his degree.
ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ 1286/2026
ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ 1286/2026
ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
ΑΚΥΡΩΤΙΚΟΣ ΣΧΗΜΑΤΙΣΜΟΣ
ΤΜΗΜΑ Ι’
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 3 Απριλίου 2026, με την εξής σύνθεση: Άρτεμις Κυπριανού, Εφέτης Διοικητικών Δικαστηρίων, που άσκησε καθήκοντα Προέδρου δυνάμει της 15/2026 πράξης της Προέδρου του Τριμελούς Συμβουλίου Διεύθυνσης του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, Ευδοξία Γουδή και Ιωάννης Δροσόπουλος, Εφέτες Διοικητικών Δικαστηρίων. Γραμματέας η Ελένη Τσιούγκου, δικαστική υπάλληλος.
Για να δικάσει την αίτηση ακυρώσεως, με χρονολογία καταθέσεως 14.11.2025 (αρ. καταχ. ΑΚ …/14.11.2025),
του …, ο οποίος παραστάθηκε με την δικηγόρο Σοφία Γκιόκα, που διορίστηκε με συμβολαιογραφικό πληρεξούσιο,
κατά του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΟΕΕ)», που παραστάθηκε με την δικηγόρο Αριστέα Ροζοπούλου, η οποία διορίστηκε με απόφαση της Κεντρικής του Διοίκησης και κατέθεσε δήλωση, σύμφωνα με το άρθρο 33 παρ. 6 του π.δ/τος 18/1989, περί μη εμφανίσεώς της.
Με την αίτηση αυτή ο αιτών επιδιώκει να ακυρωθεί η Φ/…/1.7.2025 πράξη του Προϊσταμένου του Τμήματος μητρώου του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΟΕΕ) και οργάνωσης ειδικοτήτων του οικονομολογικού επαγγέλματος.
Η εκδίκαση άρχισε με την ανάγνωση της έκθεσης της εισηγήτριας, Εφέτη Διοικητικών Δικαστηρίων, Αρτέμιδος Κυπριανού.
Κατόπιν το Δικαστήριο άκουσε την πληρεξούσια του αιτούντος, η οποία ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση.
Μετά την δημόσια συνεδρίαση το Δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη και
Α φ ο ύ μ ε λ έ τ η σ ε τ α σ χ ε τ ι κ ά έ γ γ ρ α φ α
Σ κ έ φ θ η κ ε κ α τ ά τ ο ν Ν ό μ ο
1. Επειδή, για την άσκηση της κρινόμενης αιτήσεως καταβλήθηκε το νόμιμο παράβολο (κωδικός ηλεκτρονικού παραβόλου …).
2. Επειδή, με την αίτηση αυτή ο αιτών επιδιώκει την ακύρωση της Φ/…/1.7.2025 πράξης του Προϊσταμένου του Τμήματος μητρώων του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΟΕΕ) και οργάνωσης ειδικοτήτων του οικονομολογικού επαγγέλματος, με την οποία απορρίφθηκε η από 9.4.2025 αίτησή του για την χορήγηση ταυτότητας λογιστή φοροτεχνικού β’ τάξης.
3. Επειδή, με την Οδηγία 2005/36/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου «σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων» (EE L 112) θεσπίσθηκαν, όπως ορίζεται στο άρθρο 1 αυτής, οι κανόνες σύμφωνα με τους οποίους το κράτος μέλος, που εξαρτά την ανάληψη ή την άσκηση νομοθετικά κατοχυρωμένου επαγγέλματος στην επικράτειά του, από την κατοχή καθορισμένων επαγγελματικών προσόντων, αναγνωρίζει, για την ανάληψη και την άσκηση του συγκεκριμένου επαγγέλματος, τα επαγγελματικά προσόντα που έχουν αποκτηθεί σε ένα ή περισσότερα άλλα κράτη μέλη, δίνοντας στον κάτοχό τους το δικαίωμα να ασκεί αυτό το επάγγελμα εκεί. Η προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στην οδηγία αυτή έγινε με το π.δ/γμα 38/2010 «Προσαρμογή της ελληνικής νομοθεσίας στην Οδηγία 2005/36/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 7ης Σεπτεμβρίου 2005, σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων» (Α’ 78). Περαιτέρω, με το άρθρο πρώτο παρ. Θ. υποπαρ. Θ.16 του ν. 4093/2012 (Α’ 222) τροποποιήθηκε το ως άνω π.δ/γμα 38/2010, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στην αιτιολογική έκθεση της διάταξης αυτής, κατ’ εφαρμογή της νοµολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης (π.χ. υπόθεση Βλασσοπούλου) και των σχετικών συστάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, καθώς και σε συµµόρφωση µε τις συναφείς υποχρεώσεις που απορρέουν από το Μνημόνιο. Με το άρθρο αυτό καθορίστηκε διαδικασία εξέτασης της επαγγελματικής ισοδυναμίας μεταξύ των γνώσεων και των προσόντων που πιστοποιούνται από τίτλους τυπικής ανώτατης εκπαίδευσης άλλων κρατών µελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εκείνων που πιστοποιούνται από τίτλους του ημεδαπού εκπαιδευτικού συστήματος, όταν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις της Οδηγίας 2005/36/ΕΚ περί αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων, για την ανάληψη και άσκηση οικονομικής δραστηριότητας στην Ελλάδα από τους κατόχους των εν λόγω τίτλων, η οποία δύναται να αφορά μισθωτούς και αυτοαπασχολούμενους. Ειδικότερα, στο άρθρο 2 του π.δ/τος 38/2010, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο πρώτο παρ. Θ υποπαρ. Θ.16 περ. 2 του ν. 4093/2012, ορίζεται ότι: «1. Οι διατάξεις περί αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων βάσει της Οδηγίας 2005/36/ΕΚ του παρόντος εφαρμόζονται σε κάθε υπήκοο κράτους – μέλους ο οποίος επιθυμεί να ασκήσει νομοθετικά ρυθμιζόμενο επάγγελμα στην Ελλάδα έχοντας αποκτήσει τα επαγγελματικά του προσόντα σε άλλο κράτος – μέλος είτε ως αυτοαπασχολούμενος είτε ως μισθωτός, συμπεριλαμβανομένων των ασκούντων ελευθέρια επαγγέλματα. 2. … 3. Οι διατάξεις περί αναγνώρισης επαγγελματικής ισοδυναμίας σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 1 του παρόντος διατάγματος εφαρμόζονται σε κάθε υπήκοο κράτους μέλους, ο οποίος, έχοντας αποκτήσει τίτλο τυπικής ανώτατης εκπαίδευσης άλλου κράτους μέλους, δεν πληροί τις προϋποθέσεις εφαρμογής της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου. 4. …». Περαιτέρω, στο άρθρο 4 του π.δ/τος 38/2010, όπως οι παρ. 1 και 3 τροποποιήθηκαν από την παρ. 2 περ. α’ και β’ του άρθρου 164 του ν. 4763/2020 (Α’ 254), ορίζεται ότι: «1. Η αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων, σύμφωνα με το παρόν, παρέχει στους δικαιούχους τη δυνατότητα να αποκτήσουν στην Ελλάδα πρόσβαση στο ίδιο επάγγελμα για το οποίο διαθέτουν τα προσόντα στο κράτος – μέλος καταγωγής και να το ασκούν στην Ελλάδα υπό τις ίδιες προϋποθέσεις με τους Έλληνες υπηκόους. Ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει αίτηση εγγραφής, η οποία συνοδεύεται από την απόφαση αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων στον οικείο επαγγελματικό φορέα, ο οποίος υποχρεούται να τον εγγράψει εντός προθεσμίας ενός μήνα από την υποβολή της αίτησης, καθώς και την υποβολή ή τη συγκέντρωση του συνόλου των δικαιολογητικών, πιστοποιητικών ή στοιχείων που απαιτούνται. 2. … 3. Η αναγνώριση επαγγελματικής ισοδυναμίας τίτλου τυπικής ανώτατης εκπαίδευσης κράτους – μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή τρίτης χώρας με αυτόν που απονέμεται στο πλαίσιο του ημεδαπού εκπαιδευτικού συστήματος, σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 2, παρέχει στον δικαιούχο τη δυνατότητα να αποκτήσει στην Ελλάδα πρόσβαση και να ασκήσει συγκεκριμένη οικονομική δραστηριότητα ως μισθωτός ή αυτοαπασχολούμενος με τις ίδιες προϋποθέσεις και όρους με τους κατόχους συγκρίσιμων τίτλων του ημεδαπού εκπαιδευτικού συστήματος, εκτός των περιπτώσεων που απαιτούνται αυξημένα ακαδημαϊκά προσόντα και ιδίως για θέσεις καθηγητών ΑΕΙ, ερευνητών και ειδικού επιστημονικού προσωπικού. Ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει αίτηση εγγραφής, η οποία συνοδεύεται από την απόφαση αναγνώρισης επαγγελματικής ισοδυναμίας τίτλου πρώτου κύκλου σπουδών στον οικείο επαγγελματικό φορέα. Κατά τα λοιπά, εφαρμόζεται το δεύτερο εδάφιο της παρ. 1» και στο άρθρο 54, όπως αντικαταστάθηκε από την περ. στ’ του άρθρου 168 του ν. 4635/2019 (Α’ 167), ότι: «1. Αρμόδια αρχή για να δέχεται τις αιτήσεις των ενδιαφερομένων και να εκδίδει τις αποφάσεις αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων και αναγνώρισης επαγγελματικής ισοδυναμίας τίτλων σπουδών των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή τρίτων χωρών είναι το Αυτοτελές Τμήμα Εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας (Α.Τ.Ε.Ε.Ν.) του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων».
4. Επειδή, στον ν. 1100/1980 «Περί ιδρύσεως Οικονομικού Επιστημονικού Επιμελητηρίου της Ελλάδος» (Α’ 295) ορίζεται στο άρθρο 1, όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 1 του ν. 1479/1984 (Α’ 145), ότι «Συνιστάται νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία “Οικονομικό Επιμελητήριο της Ελλάδας (Ο.Ε.Ε)”. Το Ο.Ε.Ε εδρεύει στην Αθήνα και εποπτεύεται από τον Υπουργό Εθνικής Οικονομίας» και στο άρθρο 3, όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του από το άρθρο 18 του ν. 5039/2023 (Α’ 83/3.4.2023), ότι «1. Ως μέλη του Ο.Ε.Ε. εγγράφονται υποχρεωτικά όλοι οι πτυχιούχοι των ελληνικών ανωτάτων οικονομικών σχολών, δηλαδή του Οικονομικού Πανεπιστημίου της Αθήνας (πρώην Α.Σ.Ο.Ε.Ε.), του Πανεπιστημίου Πειραιά (Πρώην Α.Β.Σ.Π.), του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών (πρώην Α.Β.Σ.Θ.), των Οικονομικών Τμημάτων του Πανεπιστημίου Αθηνών, του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, του Πανεπιστημίου Πατρών, του Πανεπιστημίου Αιγαίου και του Πανεπιστημίου Κρήτης, του Τμήματος Δημόσιας Διοίκησης του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών, οι πτυχιούχοι ισότιμων οικονομικών σχολών του εξωτερικού και οι πτυχιούχοι οικονομικών σχολών ή τμημάτων Πανεπιστημίων που θα ιδρυθούν ή θα μετατραπούν σε οικονομικές, εφόσον χρησιμοποιούν το πτυχίο τους για επαγγελματικούς λόγους στο δημόσιο ή τον ιδιωτικό τομέα. 2. Υποχρεούνται, επίσης, να εγγραφούν ως μέλη του Ο.Ε.Ε. οι πτυχιούχοι πολιτικών, διοικητικών ή νομικών επιστημών, ημεδαπών ή αλλοδαπών ανωτάτων σχολών εφόσον κατά τη δημοσίευση του νόμου αυτού ασκούν αποδεδειγμένως επαγγέλματα που προσιδιάζουν στην ιδιότητα του οικονομικού επιστήμονα, όπως αυτά προσδιορίζονται στην παρ. 6 του παρόντος άρθρου. 3. Υποχρεούνται, επίσης, να εγγραφούν ως μέλη του Οικονομικού Επιμελητηρίου της Ελλάδος: α) οι διδάκτορες των οποίων η διδακτορική διατριβή αφορά στο γνωστικό αντικείμενο της οικονομικής επιστήμης, εφόσον χρησιμοποιούν το διδακτορικό τους δίπλωμα για επαγγελματικούς λόγους, β) οι κάτοχοι βασικού πτυχίου πανεπιστημίου, οι οποίοι είναι και κάτοχοι μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην οικονομική επιστήμη των ελληνικών Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων ή ισότιμου μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην οικονομική επιστήμη της αλλοδαπής, εφόσον αποδεδειγμένως χρησιμοποιούν το μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης για την κατάληψη θέσης στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα ή για την άσκηση ελεύθερου επαγγέλματος, γ) οι κάτοχοι πτυχίου τμημάτων οικονομικής κατεύθυνσης των Τεχνολογικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, οι οποίοι είναι και κάτοχοι μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην οικονομική επιστήμη των ελληνικών Α.Ε.Ι. ή ισότιμου μεταπτυχιακού διπλώματος ειδίκευσης στην οικονομική επιστήμη της αλλοδαπής, εφόσον αποδεδειγμένως χρησιμοποιούν το πτυχίο τους ή το μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης για την κατάληψη θέσης στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα ή για την άσκηση ελεύθερου επαγγέλματος. 4. … 5. … 6. Με προεδρικά διατάγματα που εκδίδονται με πρόταση του Υπουργού Ανάπτυξης και Επενδύσεων, ύστερα από γνώμη της Κεντρικής Διοίκησης του Ο.Ε.Ε., καθορίζονται επακριβώς τα οικονομολογικά επαγγέλματα των οποίων η άσκηση προϋποθέτει την επαγγελματική άδεια της περ. η’ του άρθρου 2, οι προϋποθέσεις, τα δικαιολογητικά και οι διαδικασίες για τη χορήγηση της άδειας, το εργασιακό περιεχόμενο κάθε επαγγέλματος από τα παραπάνω, καθώς επίσης και οι διαδικασίες για να αποδεχθεί η άσκησή τους. 7. Για την έναρξη ή συνέχιση της άσκησης οικονομολογικού επαγγέλματος, μετά την 1η Ιανουαρίου 1986 απαιτείται η κατοχή επαγγελματικής άδειας του Ο.Ε.Ε. Όσοι πτυχιούχοι άλλων σχολών και ειδικοτήτων, εκτός από αυτές που αναφέρονται στις παρ. 1 και 2 ή μη πτυχιούχοι μισθωτοί και ελεύθεροι επαγγελματίες ασκούν αποδεδειγμένως, κατά τη δημοσίευση των παραπάνω προεδρικών διαταγμάτων επαγγέλματα για τα οποία απαιτείται επαγγελματική άδεια του Ο.Ε.Ε., εξακολουθούν να τα ασκούν ακωλύτως, σύμφωνα με τις διατάξεις που ισχύουν κατά τη δημοσίευση του νόμου αυτού. 8. …».
5. Επειδή, κατά τα ήδη κριθέντα (ΣτΕ 1329-1333/2003 επτ., 1475/2020, 249/2009, 2073-2074/2008, 1325-1326/2008, 369/2008, 3557/2005, 1605/2004), από τις διατάξεις της Οδηγίας 2005/36/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (οι οποίες έχουν, κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 28 του Συντάγματος, αυξημένη τυπική ισχύ έναντι των κανόνων του εσωτερικού δικαίου) και τις μνημονευθείσες σε προηγουμένη σκέψη διατάξεις του π.δ/τος 38/2010 περί μεταφοράς της ανωτέρω οδηγίας στην ελληνική έννομη τάξη, ευθέως συνάγεται, σε συνδυασμό προς τις παρατεθείσες διατάξεις της νομοθεσίας περί ΤΕΕ, ότι από της εκδόσεως αποφάσεως του «Αυτοτελούς Τμήματος Εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας» (ΑΤΕΕΝ) του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, με την οποία αναγνωρίζεται, κατ’ εφαρμογή της ως άνω Οδηγίας και των κανόνων μεταφοράς της στην ελληνική έννομη τάξη, ότι ο κάτοχος τίτλου, κτηθέντος σε άλλο κράτος – μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έχει δικαίωμα να ασκεί στην Ελλάδα επάγγελμα εξ εκείνων που απαριθμούνται στο άρθρο 3 του ν. 1100/1980 «Περί ιδρύσεως Οικονομικού Επιστημονικού Επιμελητηρίου της Ελλάδος», ο μεν ενδιαφερόμενος αποκτά το δικαίωμα να ασκεί το αντίστοιχο επάγγελμα στην Ελλάδα, το δε ΟΕΕ υποχρεούται, επί υποβολής σχετικής αιτήσεως, να εγγράψει αμέσως τον ενδιαφερόμενο στα μητρώα του και να χορηγεί την ταυτότητα λογιστή φοροτεχνικού, εφόσον συντρέχουν και οι λοιπές προβλεπόμενες προϋποθέσεις, έτσι ώστε ο τελευταίος να είναι σε θέση να ασκεί όλα τα δικαιώματα και να απολαύει όλων των ευεργετημάτων που απονέμει η ελληνική νομοθεσία στους κατόχους τίτλων σπουδών των ημεδαπών Ανώτατων και Τεχνολογικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων.
6. Επειδή, στο άρθρο 1 του ν. 2515/1997 «Άσκηση επαγγέλματος Λογιστή Φοροτεχνικού, λειτουργία Σώματος Ορκωτών Εκτιμητών (Σ.Ο.Ε.) και άλλες διατάξεις» (Α’ 154) ορίζεται στην παράγραφο 1, όπως η περίπτωση β’ αντικαταστάθηκε από το άρθρο 62 παρ. 1 του ν. 4146/2013 (Α’ 90/18.4.2013), ότι «1. Για την άσκηση του επαγγέλματος του Λογιστή Φοροτεχνικού, απαιτείται ειδική άδεια η οποία χορηγείται από το Οικονομικό Επιμελητήριο της Ελλάδας (Ο.Ε.Ε.). Το επάγγελμα του Λογιστή Φοροτεχνικού, σύμφωνα με το άρθρο 1 περιπτώσεις 4 και 5 του π.δ/τος 475/1991 (ΦΕΚ 176 Α’), ασκείται: α. από τα μέλη του Ο.Ε.Ε. κατά το άρθρο 3 του ν. 1100/1980 (ΦΕΚ 295 Α’), όπως αντικαταστάθηκε από το άρθρο 3 του ν. 1479/1984 (ΦΕΚ 145 Α’) και κατά το άρθρο 43 παράγραφο 22 του ν. 2214/1994 (ΦΕΚ 75 Α’), β. από τους πτυχιούχους του Τμήματος Λογιστικής και των Τμημάτων οικονομικής κατεύθυνσης της Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας των Τεχνολογικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Τ.Ε.Ι.), γ. από μη πτυχιούχους», στην παράγραφο 2, όπως αντικαταστάθηκε από τις περ.1-6 της υποπαραγράφου Η.2 της παρ. Η του άρθρου πρώτου του ν. 4152/2013 (Α’ 107/9.5.2013), ότι «2. Η επαγγελματική ταυτότητα του Λογιστή Φοροτεχνικού διακρίνεται σε επαγγελματική ταυτότητα Λογιστή Φοροτεχνικού Α’ και Β’ τάξης: α. Επαγγελματική ταυτότητα Λογιστή Φοροτεχνικού Β’ τάξης χορηγείται από το Οικονομικό Επιμελητήριο της Ελλάδος στους κατόχους απολυτηρίου Γενικού Λυκείου, οι οποίοι ασκούν επί επτά (7) έτη από τη λήψη του απολυτηρίου τους το επάγγελμα του βοηθού λογιστή ή στους κατόχους απολυτηρίου Επαγγελματικού Λυκείου ή Ενιαίου Πολυκλαδικού Λυκείου κλάδου Οικονομίας, οι οποίοι ασκούν επί έξι (6) έτη από τη λήψη του απολυτηρίου τους το επάγγελμα του βοηθού λογιστή ή στους κατόχους πτυχίου Ινστιτούτου Επαγγελματικής Κατάρτισης (Ι.Ε.Κ.) Λογιστικής, οι οποίοι ασκούν επί πέντε (5) έτη το επάγγελμα του βοηθού λογιστή ή στους αποφοίτους των μακροχρόνιων προγραμμάτων κατάρτισης του Ελληνικού Κέντρου Παραγωγικότητας (ΕΛ.ΚΕ.ΠΑ.), οι οποίοι ασκούν επί πέντε (5) έτη το επάγγελμα του βοηθού λογιστή. β. Επαγγελματική ταυτότητα Λογιστή Φοροτεχνικού Β’ τάξης χορηγείται από το Οικονομικό Επιμελητήριο της Ελλάδος στα μέλη του Ο.Ε.Ε., στους πτυχιούχους τμημάτων Οικονομικής κατεύθυνσης των Πανεπιστημίων, στους πτυχιούχους των Τμημάτων Οικονομικής κατεύθυνσης της Σχολής Διοίκησης και Οικονομίας των Τεχνολογικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (Τ.Ε.Ι.) και στα φυσικά πρόσωπα που πληρούν τις προϋποθέσεις επαγγελματικών προσόντων του π.δ. 38/2010 (Α’ 78). γ. … 3. Τα της ασκήσεως του επαγγέλματος του Λογιστή Φοροτεχνικού, οι προϋποθέσεις, τα δικαιολογητικά και η διαδικασία για τη χορήγηση της άδειας, το περιεχόμενο της επαγγελματικής δραστηριότητας κατά κατηγορία άδειας, οι διαδικασίες για την απόδειξη της άσκησης του επαγγέλματος, η διαδικασία και τα κριτήρια αξιολόγησης για την απόκτηση άδειας ανώτερης κατηγορίας, η πρόβλεψη μεταβατικών διατάξεων, η επιβολή κυρώσεων, καθώς και κάθε λεπτομέρεια για την εφαρμογή του παρόντος θα καθορίζονται με προεδρικό διάταγμα, που εκδίδεται με πρόταση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ύστερα από γνώμη της Κεντρικής Διοίκησης του Οικονομικού Επιμελητηρίου της Ελλάδος. Το Οικονομικό Επιμελητήριο της Ελλάδος, προ της έκφρασης γνώμης, θα ζητά τις απόψεις και θα διαβουλεύεται με τις δευτεροβάθμιες συνδικαλιστικές οργανώσεις του χώρου των Λογιστικών Φοροτεχνικών …».
7. Επειδή, κατ’ εξουσιοδότηση της παρ. 3 του άρθρου 1 του ν. 2515/1997 εκδόθηκε το π.δ/γμα 340/1998 «Περί του επαγγέλματος του Λογιστή – Φοροτεχνικού και της αδείας ασκήσεώς του» (Α’ 228), με την δε περίπτωση 1 της υποπαραγράφου Η.5. του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012 (Α’ 222/12.11.2012) ορίστηκε ότι «Όπου στο κείμενο ή στον τίτλο του π.δ. 340/1989 (Α` 228) αναφέρονται οι φράσεις «άδεια ασκήσεως», «ειδική άδεια ασκήσεως επαγγέλματος», «άδεια» ή «άδεια ασκήσεως επαγγέλματος» αντικαθίστανται από τη φράση «επαγγελματική ταυτότητα». Στο άρθρο 1 του π.δ/τος 340/1998 ορίζεται ότι «Λογιστής Φοροτεχνικός είναι ο κάτοχος ειδικής αδείας ασκήσεως επαγγέλματος σύμφωνα με τις διατάξεις του παρόντος, ο οποίος ασχολείται κατ` επάγγελμα ως μισθωτός ή ελεύθερος επαγγελματίας με λογιστικές και φοροτεχνικές εργασίες επιτηδευματιών ή και άλλων φυσικών προσώπων», στο άρθρο 3, όπως αντικαταστάθηκε από την περ.7 της υποπαρ. Η.2 της παρ. Η του άρθρου πρώτου του ν. 4152/2013 (Α’ 107/9.5.2013), ότι «Το περιεχόμενο της επαγγελματικής δραστηριότητας των λογιστών φοροτεχνικών κατά κατηγορία επαγγελματικής ταυτότητας καθορίζεται ως ακολούθως: α) Οι κάτοχοι επαγγελματικής ταυτότητας λογιστή φοροτεχνικού Β` τάξης διενεργούν κάθε είδους λογιστικές και φοροτεχνικές εργασίες επιτηδευματιών τηρούντων απλογραφικά βιβλία. β) Οι κάτοχοι επαγγελματικής ταυτότητας λογιστή φοροτεχνικού Α` τάξης διενεργούν κάθε είδους λογιστικές και φοροτεχνικές εργασίες επιτηδευματιών τηρούντων απλογραφικά και διπλογραφικά βιβλία», στο άρθρο 4 «Χορήγηση επαγγελματικής ταυτότητας λογιστή – φοροτεχνικού», όπως αντικαταστάθηκε από την περίπτωση 2 της υποπαραγράφου Η.5. του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012 (Α’ 222/12.11.2012), ότι «1. Για την άσκηση του επαγγέλματος του λογιστή, φοροτεχνικού και τη χορήγηση της σχετικής επαγγελματικής ταυτότητας υποβάλλεται στην Κεντρική Διοίκηση του Οικονομικού Επιμελητηρίου της Ελλάδας (ΟΕΕ) ή ανάλογα με τον τόπο της επαγγελματικής του εγκατάστασης στην αρμόδια Τοπική Διοίκηση Περιφερειακού Τμήματος του ΟΕΕ αναγγελία έναρξης άσκησης επαγγέλματος. 2. Στην αναγγελία έναρξης άσκησης επαγγέλματος λογιστή – φοροτεχνικού αναφέρονται τα στοιχεία ταυτότητας, μόνιμης κατοικίας, επαγγελματικής απασχόλησης και οι τίτλοι σπουδών του ενδιαφερομένου. 3. Η αναγγελία έναρξης άσκησης επαγγέλματος λογιστή – φοροτεχνικού συνοδεύεται υποχρεωτικά από απλά αντίγραφα των πτυχίων, των τίτλων σπουδών ημεδαπής ή αποφάσεων ΣΑΕΠ περί αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων, έγγραφο έναρξης δραστηριότητας από την αρμόδια αρχή, αντίγραφο ποινικού μητρώου γενικής χρήσης, το οποίο αναζητείται υπηρεσιακά, καθώς και των απαιτουμένων εγγράφων για την απόδειξη της άσκησης επαγγέλματος από τον ενδιαφερόμενο, όπως ορίζεται στο άρθρο 15 του παρόντος. 4. Στην περίπτωση αίτησης για τη χορήγηση επαγγελματικής ταυτότητας ανώτερης τάξης υποβάλλεται από τον ενδιαφερόμενο, εκτός από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά άσκησης του επαγγέλματος του λογιστή – φοροτεχνικού και αντίγραφο του προβλεπόμενου από την περίπτωση στ’ της παραγράφου 2 του άρθρου 1 του ν. 2515/1997, πιστοποιητικού παρακολούθησης επιμορφωτικών σεμιναρίων και αξιολόγησης του υποψηφίου. 5. Η επαγγελματική ταυτότητα λογιστή – φοροτεχνικού χορηγείται με απόφαση της Κεντρικής Διοίκησης ή της αρμόδιας Τοπικής Διοίκησης Περιφερειακού Τμήματος του Ο.Ε.Ε. εάν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις. 6. Η απόφαση της Κεντρικής Διοίκησης ή της αρμόδιας Τοπικής Διοίκησης Περιφερειακού Τμήματος του ΟΕΕ για τη χορήγηση της επαγγελματικής ταυτότητας ή για την απαγόρευση της άσκησης του επαγγέλματος του λογιστή φοροτεχνικού εκδίδεται εντός ενός μηνός από την ημερομηνία της αναγγελίας και της πλήρους υποβολής των προβλεπομένων νομίμων δικαιολογητικών. Αν παρέλθει άπρακτη η προθεσμία του ενός μηνός από την ημερομηνία της αναγγελίας και της πλήρους υποβολής των προβλεπομένων νομίμων δικαιολογητικών, η άσκηση του επαγγέλματος του λογιστή φοροτεχνικού επιτρέπεται αυτοδικαίως με την επίδειξη του αντιγράφου της αναγγελίας και αποδεικνύεται αυτομάτως η επαγγελματική ιδιότητα του λογιστή – φοροτεχνικού. Σε περίπτωση απαγόρευσης της άσκησης του επαγγέλματος λογιστή φοροτεχνικού, το ΟΕΕ ενημερώνει εγγράφως τον ενδιαφερόμενο, γνωστοποιώντας τους λόγους της απαγόρευσης. Το ΟΕΕ μπορεί οποτεδήποτε, ακόμη και μετά την παρέλευση ενός μηνός από την αναγγελία, να απαγορεύσει την άσκηση του επαγγέλματος και να προβεί στην αφαίρεση της επαγγελματικής ταυτότητας, αν διαπιστώσει ότι δεν πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις για την άσκηση του επαγγέλματος του λογιστή φοροτεχνικού, (εδάφιο γ` της παρ. 1 του άρθρου 3 του ν. 3919/2011). 7. Με απόφαση της Κεντρικής Διοίκησης του Ο.Ε.Ε. καθορίζονται η διαδικασία, ο χρόνος, ο τρόπος και ο τόπος παροχής της αναγκαίας εκπαίδευσης στους λογιστές φοροτεχνικούς, η θεματολογία και η διάρκεια αυτής, το ύψος της απαιτούμενης δαπάνης, καθώς και κάθε άλλο θέμα που αφορά στην εφαρμογή της παρούσας, 8. … 9. Η επαγγελματική ταυτότητα χορηγείται μόνο σε φυσικά πρόσωπα. 10. … Η ιδιότητα του μέλους του ΟΕΕ δεν αποτελεί προϋπόθεση για την άσκηση του επαγγέλματος του λογιστή φοροτεχνικού μετά την 1.1.2014».
8. Επειδή, με το άρθρο 1 του ν. 1100/1980 (Α’ 295) ιδρύθηκε νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Οικονομικόν Επιστημονικόν Επιμελητήριον της Ελλάδος (Ο.Ε.Ε.Ε.)» και ήδη «Οικονομικό Επιμελητήριο της Ελλάδας (Ο.Ε.Ε)», μετά την αντικατάσταση του άρθρου 1 του ως άνω νόμου από το άρθρο 1 του ν. 1479/1984 (Α’ 145). Με το άρθρο 3 του ανωτέρω νόμου, όπως ίσχυε πριν την αντικατάστασή του από την διάταξη της παρ. 4 του άρθρου 1 του ν. 2515/1997 (Α’ 154), ορίσθηκε ότι ως μέλη του εν λόγω επιμελητηρίου δικαιούνται να εγγραφούν «άπαντες οι απασχολούμενοι εις τον Δημόσιον και Ιδιωτικόν τομέα, ως και ελεύθεροι επαγγελματίαι, πτυχιούχοι των εν Ελλάδι λειτουργουσών Ανωτάτων Οικονομικών Σχολών, ήτοι της Ανωτάτης Σχολής Οικονομικών και Εμπορικών Επιστημών … της Ανωτάτης Βιομηχανικής Σχολής Πειραιώς… και οι πτυχιούχοι πάσης άλλης ισοτίμου Οικονομικής Σχολής της ημεδαπής ή αλλοδαπής …». Με το άρθρο 1 του π.δ/τος 43/1984 (Α’ 14), το τμήμα οικονομικών επιστημών και διοίκησης επιχειρήσεων της Ανωτάτης Βιομηχανικής Σχολής Πειραιώς (ΑΒΣΠ) κατανεμήθηκε σε τρία τμήματα, μεταξύ των οποίων το τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης επιχειρήσεων, η εκπαιδευτική λειτουργία του οποίου άρχισε από το ακαδημαϊκό έτος 1984-1985, ενώ, σύμφωνα με το άρθρο 1 του π.δ/τος 313/1984 (Α’ 115), το τμήμα οικονομικών επιστημών και διοίκησης επιχειρήσεων της Ανώτατης Σχολής Οικονομικών και Εμπορικών Επιστημών (ΑΣΟΕΕ), η οποία, ακολούθως, με το άρθρο 1 του π.δ/τος 377/1989 (Α’ 166) μετονομάσθηκε σε Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, κατανεμήθηκε επίσης σε τρία τμήματα, μεταξύ των οποίων το τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης επιχειρήσεων, η εκπαιδευτική λειτουργία του οποίου άρχισε, ομοίως, από το ακαδημαϊκό έτος 1984-1985, συναφώς δε ορίσθηκε ότι τα χορηγούμενα από τα ανωτέρω τμήματα πτυχία ισχύουν για όλες τις περιπτώσεις, στις οποίες η κείμενη νομοθεσία απαιτεί πτυχίο Ανώτατης Βιομηχανικής Σχολής Πειραιώς ή Ανώτατης Σχολής Οικονομικών και Εμπορικών Επιστημών (βλ. άρθρο 5 παρ. 4 του π.δ/τος 43/1984 και άρθρο 5 παρ. 3 του π.δ/τος 313/1984). Με το π.δ/γμα 475/1991 (Α’ 176) ρυθμίστηκε η άσκηση του οικονομολογικού επαγγέλματος, το οποίο συνιστούν «οι κατ’ επάγγελμα ασκούμενες δραστηριότητες οι οποίες έχουν ως αντικείμενο την εφαρμογή των πορισμάτων της οικονομικής επιστήμης και πρακτικής στους διάφορους τομείς της εθνικής και διεθνούς οικονομικής δραστηριότητας ή και την ανάπτυξη της οικονομικής επιστήμης και σκέψης» (άρθρο 1), ενώ με το ν. 2515/1997 και το π.δ/γμα 340/1998 (Α’ 228) ρυθμίσθηκε η άσκηση του επαγγέλματος του λογιστή – φοροτεχνικού, ήτοι του ασχολούμενου κατ’ επάγγελμα με λογιστικές και φοροτεχνικές εργασίες επιτηδευματιών ή και άλλων φυσικών προσώπων (άρθρο 1 του π.δ/τος 340/1998) [ΣτΕ 1372/2016 σκ. 6].
9. Επειδή, σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις της περ. α της παρ. 2 του άρθρου 1 του ν. 2515/1997 «… Το επάγγελμα του Λογιστή Φοροτεχνικού … ασκείται: α. από τα μέλη του Ο.Ε.Ε. κατά το άρθρο 3 του ν. 1100/1980 …», κατά δε το άρθρο 3 του ν. 1100/1980 «Ως μέλη του Ο.Ε.Ε. εγγράφονται υποχρεωτικά όλοι οι πτυχιούχοι των ελληνικών ανωτάτων οικονομικών σχολών, δηλαδή του Οικονομικού Πανεπιστημίου της Αθήνας (πρώην Α.Σ.Ο.Ε.Ε.), του Πανεπιστημίου Πειραιά (Πρώην Α.Β.Σ.Π.) …». Επομένως, μετά την κατάτμηση της ΑΣΟΕΕ, της ΑΒΣΠ κ.λπ. σε περισσότερα τμήματα, μεταξύ των οποίων και το Τμήμα Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων, εγγράφονται υποχρεωτικά στο ΟΕΕ οι πτυχιούχοι όλων των επιμέρους τμημάτων ως πτυχιούχοι «των ελληνικών ανωτάτων οικονομικών σχολών» και, συνεπώς, εφόσον έχουν την ιδιότητα του μέλους του ΟΕΕ μπορούν να ασκήσουν το επάγγελμα του λογιστή φοροτεχνικού. Κατ’ επέκταση, εφόσον οι πτυχιούχοι των Τμημάτων Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων των ελληνικών ανωτάτων οικονομικών σχολών εγγράφονται υποχρεωτικά στο ΟΕΕ και μπορούν να ασκήσουν το επάγγελμα του λογιστή φοροτεχνικού, μπορούν να ασκήσουν το ίδιο επάγγελμα και όσοι έχουν αναγνωρίσει τους αλλοδαπούς τίτλους σπουδών τους ως επαγγελματικώς ισοδύναμους με τους τίτλους σπουδών των ελληνικών πανεπιστημίων. Εξάλλου, το επάγγελμα του λογιστή φοροτεχνικού μπορούν να ασκήσουν και μη πτυχιούχοι, δηλαδή απλώς απόφοιτοι λυκείου, εφόσον έχουν ασκήσει το επάγγελμα τα κατά νόμο απαιτούμενα έτη.
10. Επειδή, στην προκείμενη περίπτωση, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτουν τα εξής: Ο αιτών είναι κάτοχος βασικού τίτλου σπουδών Διοίκησης Επιχειρήσεων με κατεύθυνση Χρηματοοικονομικών «Bachelor of Science in Business Management» (Finance) με κατάταξη «Honours» Δεύτερης Τάξης, που του απονεμήθηκε από το ίδρυμα ανώτατης εκπαίδευσης «University of Bolton» του Ηνωμένου Βασιλείου στις ../2024, μετά από επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος σπουδών που παρακολούθησε με πλήρη φοίτηση στην Ελλάδα, στο συνεργαζόμενο με το ως άνω ίδρυμα Κολλέγιο «New York College» στην Αθήνα. Με την …/Κ4/2.4.2025 απόφαση του Αυτοτελούς Τμήματος Εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας (ΑΤΕΕΝ) του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, αναγνωρίστηκε η επαγγελματική ισοδυναμία του ως άνω τίτλου σπουδών του αιτούντος με τους απονεμόμενους τίτλους των Τμημάτων Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων των Ελληνικών Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (ΑΕΙ) στο πλαίσιο του ημεδαπού εκπαιδευτικού συστήματος, με τους όρους και τις προϋποθέσεις της ισχύουσας στην Ελλάδα νομοθεσίας. Κατόπιν αυτών, ο αιτών υπέβαλε προς το ΟΕΕ την από 9.4.2025 αναγγελία έναρξης επαγγέλματος λογιστή – φοροτεχνικού, προσκομίζοντας τον αλλοδαπό πανεπιστημιακό τίτλο σπουδών του και την ως άνω απόφαση αναγνώρισης. Η αίτηση αυτή απορρίφθηκε με την προσβαλλόμενη Φ/…/1.7.2025 πράξη του Προϊσταμένου του Τμήματος μητρώων του ΟΕΕ και οργάνωσης ειδικοτήτων του οικονομολογικού επαγγέλματος, με την αιτιολογία ότι «Για να χορηγηθεί η επαγγελματική ταυτότητα λογιστή – φοροτεχνικού Β’ Τάξης θα πρέπει το τμήμα που έχει παρακολουθήσει ο αιτών να είναι οικονομικής κατεύθυνσης. Η οικονομική κατεύθυνση αποδεικνύεται από την πλειοψηφία των οικονομικών μαθημάτων του προγράμματος σπουδών του κάθε τμήματος. Μετά από εξέταση των δικαιολογητικών και την αξιολόγηση των μαθημάτων που παρακολούθησε, διαπιστώνεται η μη οικονομική κατεύθυνση των σπουδών του (είναι περισσότερο στην κατεύθυνση του Management), οπότε δεν γίνεται δεκτή η αίτησή του για χορήγηση επαγγελματικής ταυτότητας λογιστή – φοροτεχνικού». Την επανεξέταση της ως άνω απόφασης ζήτησε, εν συνεχεία, ο αιτών με την από 10.9.2025 αίτησή του, προσκομίζοντας επιπλέον δικαιολογητικά, στα οποία βεβαιώνεται ότι το πρόγραμμα σπουδών που οδήγησε στην απονομή του πτυχίου του αποτελεί πρόγραμμα εξειδίκευσης στην Διοίκηση Επιχειρήσεων με Κατεύθυνση Χρηματοοικονομικών, στο οποίο περιλαμβάνονται μαθήματα οικονομικής και χρηματοοικονομικής κατεύθυνσης, τέθηκε δε εκ νέου υπόψη του ΟΕΕ η πτυχιακή εργασία του αιτούντος κατόπιν έρευνας που έχει εκπονήσει με τίτλο: «Ισλαμική Τραπεζική: Τι είναι και για ποιους λόγους προτιμάται σε σύγκριση με τη συμβατική τραπεζική;». Η αίτηση επανεξέτασης απορρίφθηκε με το άνευ ημερομηνίας ηλεκτρονικό μήνυμα του ίδιου ως άνω Προϊσταμένου, με την αιτιολογία ότι «Το κριτήριο για να θεωρηθεί ένα τμήμα οικονομικής κατεύθυνσης ώστε να μπορεί να γίνει εγγραφή στο ΟΕΕ (με απόφαση του ΑΤΕΕΝ μιλάμε για χορήγηση επαγγελματικής ταυτότητας λογιστή Β’ Τάξης) είναι το 50% των μαθημάτων να είναι οικονομικής κατεύθυνσης. Στην αναλυτική κατάσταση των 16 μαθημάτων που έχει καταθέσει ο κύριος … τα οικονομικά μαθήματα (μαζί με την πτυχιακή) είναι 5 και πιο συγκεκριμένα: Επιχειρηματική καινοτομία και δημιουργικότητα. Χρηματοοικονομική διαχείριση και λήψη αποφάσεων. Χρηματοοικονομικές διαφορές προς την Διοίκηση και Χρηματοοικονομικά, Λογιστική και Ρυθμιστικά πλαίσια. Πτυχιακή. Τα υπόλοιπα αφορούν κυρίως το management. Άλλωστε το αναφέρει και ο τίτλος του πτυχίου του: Bachelor of Science in Business Management. Πιθανότατα τα 4 οικονομικά μαθήματα που παρακολούθησε να είναι λόγω της κατεύθυνσης που έχει (Finance), αλλιώς μπορεί να μην υπήρχε κανένα. Συνεπώς δεν αλλάζει κάτι και η απόφαση παραμένει απορριπτική».
11. Επειδή, ο αιτών με την κρινόμενη αίτηση επιδιώκει την ακύρωση της άρνησης του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδας (ΟΕΕ) να του χορηγήσει ταυτότητα λογιστή φοροτεχνικού β’ τάξης, προβάλλοντας ότι είναι μη νόμιμη διότι αντίκειται: α. στο άρθρο 164 παρ. 10 περ. στ’ του ν. 4763/2020, καθώς και το άρθρο 4 παρ. 1 και 3 του π.δ/τος 38/2010, β. στο άρθρο 3 του ν. 1100/1980, το άρθρο 1 παρ. 2 περ. β’ του ν. 2515/1997 και τα άρθρα 4 και 5 του π.δ/τος 340/1998, γ. στην εθνική (π.δ/γμα 38/2010) και ευρωπαϊκή (πρωτογενές ενωσιακό δίκαιο για την ελευθερία παροχής υπηρεσιών και εγκατάστασης, καθώς και Οδηγία 2005/36/ΕΚ) νομοθεσία για την αναγνώριση της επαγγελματικής ισοδυναμίας τίτλων σπουδών της αλλοδαπής και την αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων και δ. στο συνταγματικά κατοχυρωμένο δικαίωμα στην εργασία κατά το άρθρο 5 παρ. 1 του Συντάγματος.
12. Επειδή, σύμφωνα με το άρθρο 3 του ν. 1100/1980, οι πτυχιούχοι των τμημάτων Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων των ημεδαπών Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων και των ισότιμων οικονομικών σχολών του εξωτερικού εγγράφονται υποχρεωτικά στα μητρώα του ΟΕΕ (ΣτΕ 1372/2016 σκ. 10) και ως μέλη του ΟΕΕ έχουν την δυνατότητα, βάσει του άρθρου 1 του ν. 2515/1997, να λάβουν επαγγελματική ταυτότητα για να ασκήσουν το επάγγελμα του λογιστή – φοροτεχνικού Β’ τάξης, εφόσον συντρέχουν και οι λοιποί όροι και προϋποθέσεις που προβλέπονται στο π.δ/γμα 340/1998. Εν προκειμένω, ο αιτών υπέβαλε στο Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΟΕΕ) αναγγελία έναρξης του επαγγέλματος του λογιστή – φοροτεχνικού, επισυνάπτοντας την …/Κ4/2.4.2025 απόφαση του Αυτοτελούς Τμήματος Εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας (ΑΤΕΕΝ) του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, με την οποία αναγνωρίστηκε η επαγγελματική ισοδυναμία του τίτλου σπουδών του με τους απονεμόμενους τίτλους των Τμημάτων Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων των Ελληνικών Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων (ΑΕΙ) στο πλαίσιο του ημεδαπού εκπαιδευτικού συστήματος, με τους όρους και τις προϋποθέσεις της ισχύουσας στην Ελλάδα νομοθεσίας (ΣτΕ 682/2025, 1933/2024, πρβλ. ΣτΕ 890/2025). Επομένως, το ΟΕΕ ήταν υποχρεωμένο, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 4 παρ. 3 του π.δ/τος 38/2010 (ΣτΕ 1375/2016, 249/2009, 2073-2074/2008, 369/2008), να δεχτεί τον τίτλο σπουδών του αιτούντος ως επαγγελματικώς ισοδύναμο με τους απονεμόμενους τίτλους των Τμημάτων Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων των ελληνικών ανώτατων οικονομικών σχολών (ΣτΕ 682/2025, 1933/2024) και, εν συνεχεία, να ερευνήσει αν συνέτρεχαν και οι λοιπές νόμιμες προϋποθέσεις που προβλέπονται στο π.δ/γμα 340/1998 για την χορήγηση επαγγελματικής ταυτότητας λογιστή – φοροτεχνικού Β’ τάξης, ανεξαρτήτως του ποσοστού των μαθημάτων οικονομικής κατεύθυνσης που παρακολούθησε, δεδομένου ότι από την κείμενη νομοθεσία δεν τίθεται τέτοια προϋπόθεση για τους κατόχους τίτλων σπουδών των ημεδαπών οικονομικών πανεπιστημίων ή των ισότιμων οικονομικών σχολών του εξωτερικού. Και τούτο, διότι όλοι οι κάτοχοι αλλοδαπών τίτλων οικονομικών σπουδών επαγγελματικώς ισοδύναμων με τους τίτλους σπουδών που απονέμονται από τις ελληνικές ανώτατες οικονομικές σχολές εγγράφονται υποχρεωτικά στο ΟΕΕ και μπορούν να λάβουν, κατόπιν αναγγελίας έναρξης επαγγέλματος, επαγγελματική ταυτότητα λογιστή – φοροτεχνικού με την ιδιότητα του μέλους του ΟΕΕ ως πτυχιούχοι ανώτατης οικονομικής σχολής. Εξάλλου, σύμφωνα με θεμελιώδη αρχή του διοικητικού δικαίου, η νομιμότητα της ανωτέρω, ατομικού χαρακτήρα, απόφασης του ΑΤΕΕΝ δεν ήταν δυνατόν να ελεγχθεί παρεμπιπτόντως από το Επιμελητήριο κατά την εξέταση του υποβληθέντος ενώπιόν του αιτήματος του αιτούντος, ούτε, άλλωστε, είναι δυνατόν να ελεγχθεί παρεμπιπτόντως από το Δικαστήριο στο πλαίσιο της παρούσας δίκης (ΣτΕ 1375/2016, 249/2009, 2073-2074/2008, 369/2008). Ενόψει αυτών, η προσβαλλόμενη πράξη, με την οποία απορρίφθηκε η αναγγελία έναρξης επαγγέλματος του προσφεύγοντος και δεν του χορηγήθηκε επαγγελματική ταυτότητα λογιστή – φοροτεχνικού Β’ τάξης, με την αιτιολογία ότι η πλειοψηφία των οικονομικών μαθημάτων του προγράμματος σπουδών που παρακολούθησε δεν είναι οικονομικής κατεύθυνσης, είναι μη νόμιμη και, για τον λόγο αυτό, βασίμως προβαλλόμενο, πρέπει να ακυρωθεί και η υπόθεση να αναπεμφθεί στο ΟΕΕ προκειμένου να ελέγξει την συνδρομή των λοιπών νομίμων προϋποθέσεων που ισχύουν για την χορήγηση επαγγελματικής ταυτότητας λογιστή – φοροτεχνικού Β’ τάξης, οι οποίες προβλέπονται για τους αποφοίτους των ημεδαπών οικονομικών σχολών και των ισότιμων οικονομικών σχολών του εξωτερικού που εγγράφονται υποχρεωτικά ως μέλη του ΟΕΕ.
13. Επειδή, κατ’ ακολουθία, πρέπει να γίνει δεκτή η αίτηση και να αποδοθεί στον αιτούντα το παράβολο που καταβλήθηκε, κατ’ άρθρο 36 παρ. 4 εδάφ. α’ του π.δ/τος 18/1989. Τέλος, πρέπει να καταλογιστούν σε βάρος του ΟΕΕ τα δικαστικά έξοδα του αιτούντος, ανερχόμενα σε 576 ευρώ, κατ’ άρθρο 275 παρ. 1 εδάφ. α’ του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας (ν. 2717/1999, Α’ 97), που εφαρμόζεται στην προκείμενη περίπτωση δυνάμει του άρθρου 4 παρ. 1 περ. στ’ του ν. 702/1977 (Α’ 268).
ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ
Δέχεται την αίτηση ακυρώσεως.
Ακυρώνει την Φ/…/1.7.2025 πράξη του Προϊσταμένου του Τμήματος μητρώων του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδας και οργάνωσης ειδικοτήτων του οικονομολογικού επαγγέλματος.
Αναπέμπει την υπόθεση στο Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδας για να ελέγξει την συνδρομή των λοιπών νομίμων προϋποθέσεων, κατά τα εκτιθέμενα στο αιτιολογικό.
Διατάσσει την απόδοση του καταβληθέντος παραβόλου στον αιτούντα.
Επιβάλει σε βάρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Ελλάδας τα δικαστικά έξοδα του αιτούντος, ποσού πεντακοσίων εβδομήντα έξι (576) ευρώ.
Η διάσκεψη του Δικαστηρίου έγινε στην Αθήνα στις 15.7.2026 και η απόφαση δημοσιεύθηκε σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 3.9.2026, με τη συμμετοχή της γραμματέως Μαρίας Βλάχου.
Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ – ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
Άρτεμις Κυπριανού Μαρία Βλάχου
Θεωρήθηκε στις 3 Σεπτεμβρίου 2026.
Η ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ
Άρτεμις Κυπριανού
Διάβασέ το στα ελληνικά
Νέα, εκτελεστού χαρακτήρα, παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας συνιστά η σιωπηρή άρνηση του Πανελληνίου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών να εγγράψει πτυχιούχο
φυσικοθεραπείας-κάτοχο πράξεων αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων και
επαγγελματικής ισοδυναμίας πτυχίου αλλοδαπού Πανεπιστημίου, ο οποίος επανήλθε με
δεύτερη αίτηση ενώπιον του ΠΣΦ.
Αριθμός απόφασης: 256/2025
ΤΟ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΟ ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
Σχηματισμός Ακυρωτικής Διαδικασίας
Τμήμα Ζ΄
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, στις 24 Σεπτεμβρίου 2024, με δικαστές τις : Κωνσταντίνη Αραχωβίτη, Πρόεδρο Εφετών Δ.Δ., Αιμιλία Τσαμουρά και Ευαγγελία Χαλάτση, Εφέτες Δ.Δ., και γραμματέα την Γεωργία Κώστα,
για να δικάσει την αίτηση ακυρώσεως με αριθμό καταχώρισης ΑΚ …/14.4.2024,
του …, κατοίκου … Αττικής (…), ο οποίος παραστάθηκε με τη διορισμένη με συμβολαιογραφικό
πληρεξούσιο, δικηγόρο, Σοφία Γκιόκα,
κατά του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου (ν.π.δ.δ.) με την επωνυμία «ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ
ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΦΥΣΙΚΟΘΕΡΑΠΕΥΤΏΝ», με έδρα την Αθήνα (Λεωφόρο Αλεξάνδρας αρ.34), το
οποίο παραστάθηκε με το δικηγόρο Αλέξιο Παραρά, διορισμένο με απόφαση του Κεντρικού Διοικητικού Συμβουλίου του.
Η υπόθεση συζητήθηκε χωρίς ανάγνωση από την εισηγήτρια Αιμιλία Τσαμουρά, Εφέτη Δ.Δ. της
σχετικής έκθεσής της.
Μετά τη δημόσια συνεδρίαση, το Δικαστήριο συνήλθε σε διάσκεψη και,
Αφού μελέτησε τη δικογραφία
Σκέφτηκε κατά το νόμο
1. Επειδή, για την άσκηση της κρινόμενης αίτησης έχει καταβληθεί το νόμιμο παράβολο (βλ. το με κωδικό πληρωμής …/14.4.2024 ηλεκτρονικό παράβολο).
2. Επειδή, με την αίτηση αυτή, ο αιτών ζητεί να ακυρωθεί η σιωπηρή απόρριψη της
…/16.2.2024 αίτησής του, με την οποία είχε ζητήσει την εγγραφή του στα μητρώα του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών.
3. Επειδή, στο ν. 3599/2007 «Σύσταση Πανελληνίου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών και άλλες
διατάξεις» (Α΄ 176) ορίζονται τα εξής: στο άρθρο 1 ότι «1. Συνιστάται νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών» (Π.Σ.Φ.), το οποίο υπάγεται στην εποπτεία του Υπουργού Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης. …», στο άρθρο 2 ότι «1. Σκοπός του Συλλόγου είναι η προαγωγή και ανάπτυξη της φυσικοθεραπείας ως ανεξάρτητης και αυτόνομης επιστήμης και η παροχή υπηρεσιών υψηλής στάθμης στο κοινωνικό σύνολο. 2. Για την εκπλήρωση του σκοπού αυτού, στο Σύλλογο ανήκει ιδίως: α) ... ε) Η έκδοση των απαιτούμενων πιστοποιητικών για την απόκτηση και την ανανέωση της άδειας άσκησης επαγγέλματος από τα Μέλη του, η τήρηση των μητρώων του και η λήψη των απαραίτητων μέτρων για την καταπολέμηση και την εξάλειψη της αντιποίησης άσκησης του επαγγέλματος του φυσικοθεραπευτή. …», στο άρθρο 3 [όπως η παρ. 2 αυτού τροποποιήθηκε από το άρθρο 247 του ν.4610/2019 (Α΄70/07.05.2019)] ότι: «1. Τα Μέλη του Συλλόγου διακρίνονται σε τακτικά και επίτιμα. 2. Τακτικά Μέλη του Συλλόγου είναι οι πτυχιούχοι
φυσιοθεραπευτές: α) της Ανωτέρας Σχολής Φυσικοθεραπευτών του Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών «Βασιλεύς Παύλος», β) των πρώην Φυσικοθεραπευτικών Σχολών ΚΑΤΕΕ και KATE, γ) των τμημάτων φυσικοθεραπείας των σχολών επιστημών υγείας - πρόνοιας των Τεχνολογικών Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων, δ) των ισότιμων σχολών της αλλοδαπής σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία και ε) Απόφοιτοι των Σχολών ή Τμημάτων Φυσικοθεραπείας των Α.Ε.Ι. Όλοι οι υπό στοιχεία α΄, β΄, γ΄, δ΄ και ε΄ φυσικοθεραπευτές, υποχρεούνται να εγγραφούν στο Σύλλογο, σύμφωνα με τους όρους του παρόντος. 3. Όσοι κατά τις διατάξεις του Κοινοτικού Δικαίου εγκαθίστανται στην Ελλάδα για να ασκήσουν το επάγγελμα του φυσικοθεραπευτή, υποχρεούνται να εγγραφούν στο Σύλλογο και αποκτούν τα ίδια δικαιώματα και υποχρεώσεις με τα άλλα τακτικά Μέλη του Συλλόγου. 4. …», στο άρθρο 4 ότι «1. Κάθε φυσικοθεραπευτής υποχρεούται να υποβάλει αίτηση εγγραφής στο Περιφερειακό Τμήμα της περιοχής όπου ασκεί ή πρόκειται να ασκήσει το επάγγελμα του. Η αίτηση εγγραφής συνοδεύεται από
δύο φωτογραφίες του αιτούντος και επικυρωμένο αντίγραφο του πτυχίου. ... Κάθε φυσικοθεραπευτής εγγράφεται σε ένα μόνο Περιφερειακό Τμήμα. Για κάθε εγγραφή τηρείται ατομικός φάκελος στο αρμόδιο Περιφερειακό Τμήμα.” και στο άρθρο 14 ότι «1. Στα υποβαλλόμενα δικαιολογητικά για την έκδοση άδειας άσκησης φυσικοθεραπευτικού επαγγέλματος από τις κατά τόπους Νομαρχίες, οι φυσικοθεραπευτές υποχρεούνται να συμπεριλάβουν και τη βεβαίωση εγγραφής τους στο οικείο Περιφερειακό Τμήμα του Συλλόγου. Αντίγραφο της άδειας ασκήσεως επαγγέλματος φυσικοθεραπευτή κατατίθεται, αμέσως μετά την παραλαβή της, από κάθε φυσικοθεραπευτή στο Περιφερειακό Τμήμα του Συλλόγου, στο οποίο ανήκει. …».
4. Επειδή, το π.δ. 38/2010 (Α΄ 78), με το οποίο έγινε η προσαρμογή της Ελληνικής νομοθεσίας στην οδηγία 2005/36/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 07.09.2005 «σχετικά με την αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων» (EE L 255/30.09.2005 σελ. 22), προβλέπει, στο άρθρο 2, όπως το άρθρο αυτό αντικαταστάθηκε με το άρθρο πρώτο παρ. Θ υποπαρ. Θ.16 περ. 2 του ν. 4093/2012 (Α΄ 222) και oι παράγραφοι 3 και 4, οι οποίες είχαν καταργηθεί με το άρθρο 98 παρ. 2 του ν. 4610/2019 (Α΄ 70), επανήλθαν σε ισχύ με το άρθρο 168 περ. α΄ του ν. 4635/2019 (Α΄167/30.10.2019), ότι: «1. Οι διατάξεις περί αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων βάσει της Οδηγίας 2005/36/ΕΚ του παρόντος εφαρμόζονται σε κάθε υπήκοο κράτους - μέλους ο οποίος επιθυμεί να ασκήσει νομοθετικά ρυθμιζόμενο επάγγελμα στην Ελλάδα έχοντας αποκτήσει τα επαγγελματικά του προσόντα σε άλλο κράτος - μέλος είτε ως αυτοαπασχολούμενος είτε ως μισθωτός, συμπεριλαμβανομένων των ασκούντων ελευθέρια επαγγέλματα….1A. … 3.Οι διατάξεις περί αναγνώρισης επαγγελματικής ισοδυναμίας σύμφωνα με την παράγραφο 2 του άρθρου 1 του παρόντος διατάγματος εφαρμόζονται σε κάθε υπήκοο κράτους μέλους ή τρίτης χώρας, ο οποίος, έχοντας αποκτήσει τίτλο τυπικής ανώτατης εκπαίδευσης άλλου κράτους μέλους, δεν πληροί τις προϋποθέσεις εφαρμογής της παραγράφου 1 του παρόντος άρθρου. 4. ...». Στο δε άρθρο 4 του ανωτέρω π.δ. 38/2010, όπως αυτό διαμορφώθηκε με την παρ. 2 περ. α και β του άρθρου 164 του ν. 4763/2020 (Α` 254/21.12.2020), ορίζεται ότι: «1. Η αναγνώριση των επαγγελματικών προσόντων, σύμφωνα με το παρόν, παρέχει στους δικαιούχους τη δυνατότητα να αποκτήσουν στην Ελλάδα πρόσβαση στο ίδιο επάγγελμα για το οποίο διαθέτουν τα προσόντα στο κράτος - μέλος καταγωγής και να το ασκούν στην Ελλάδα υπό τις ίδιες προϋποθέσεις με τους Έλληνες υπηκόους. Ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει αίτηση εγγραφής, η οποία συνοδεύεται από την απόφαση αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων στον οικείο επαγγελματικό φορέα, ο οποίος υποχρεούται να τον εγγράψει εντός προθεσμίας ενός μήνα από την υποβολή της αίτησης, καθώς και την υποβολή ή τη συγκέντρωση του συνόλου των δικαιολογητικών, πιστοποιητικών ή στοιχείων που απαιτούνται. 2. Για τους σκοπούς του παρόντος διατάγματος, το επάγγελμα που επιθυμεί να ασκήσει ο αιτών στην Ελλάδα είναι το ίδιο με εκείνο, για το οποίο διαθέτει τα προσόντα στο κράτος μέλος καταγωγής, εφόσον οι καλυπτόμενες δραστηριότητες είναι συγκρίσιμες. 3. Η αναγνώριση επαγγελματικής ισοδυναμίας τίτλου τυπικής ανώτατης εκπαίδευσης κράτους - μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή τρίτης χώρας με αυτόν που απονέμεται στο πλαίσιο του ημεδαπού εκπαιδευτικού συστήματος, σύμφωνα με την παρ. 3 του άρθρου 2, παρέχει στον δικαιούχο τη δυνατότητα να αποκτήσει στην Ελλάδα πρόσβαση και να ασκήσει συγκεκριμένη οικονομική δραστηριότητα ως μισθωτός ή αυτοαπασχολούμενος με τις ίδιες προϋποθέσεις και όρους με τους κατόχους συγκρίσιμων τίτλων του ημεδαπού εκπαιδευτικού συστήματος, εκτός των περιπτώσεων που απαιτούνται αυξημένα ακαδημαϊκά προσόντα και ιδίως για θέσεις καθηγητών Α.Ε.Ι., ερευνητών και ειδικού επιστημονικού προσωπικού. Ο ενδιαφερόμενος υποβάλλει αίτηση εγγραφής, η οποία συνοδεύεται από την απόφαση αναγνώρισης επαγγελματικής ισοδυναμίας τίτλου πρώτου κύκλου σπουδών στον οικείο επαγγελματικό φορέα. Κατά τα λοιπά, εφαρμόζεται το δεύτερο εδάφιο της παρ. 1. 4. … ». Περαιτέρω, στο άρθρο 54 παρ.1 του π.δ. 38/2010 (όπως η παρ. αυτή αντικαταστάθηκε με το
άρθρο 168 περ. στ΄ του ν. 4635/2019 - Α΄167) ορίζεται ότι: «1. Αρμόδια αρχή για να δέχεται τις αιτήσεις των ενδιαφερομένων και να εκδίδει τις αποφάσεις αναγνώρισης των επαγγελματικών προσόντων και αναγνώρισης επαγγελματικής ισοδυναμίας τίτλων σπουδών των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή τρίτων χωρών είναι το Αυτοτελές Τμήμα Εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας (Α.Τ.Ε.Ε.Ν.) του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων…».
5. Επειδή, από το συνδυασμό των προπαρατιθέμενων διατάξεων συνάγεται ότι μετά την έκδοση απόφασης από το Αυτοτελές Τμήμα Εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας (Α.Τ.Ε.Ε.Ν.), κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του π.δ. 38/2010, περί αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων ή και επαγγελματικής ισοδυναμίας τίτλου σπουδών κτηθέντος σε άλλο κράτος - μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο μεν ενδιαφερόμενος αποκτά το δικαίωμα να ασκεί το αντίστοιχο επάγγελμα στην Ελλάδα υπό τους ίδιους όρους και προϋποθέσεις, υπό τις οποίες παρέχεται η δυνατότητα αυτή στους κατόχους συγκρίσιμων τίτλων σπουδών που απονέμονται στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, ο δε «Πανελλήνιος Σύλλογος Φυσικοθεραπευτών» (Π.Σ.Φ.) υποχρεούται, σε περίπτωση υποβολής σχετικής αίτησης,
συνοδευομένης από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, να εγγράψει εντός μηνός τον ενδιαφερόμενο στα μητρώα του, έτσι ώστε ο τελευταίος να είναι σε θέση να ασκεί όλα τα δικαιώματα και να απολαύει όλων των ευεργετημάτων που απονέμει η ελληνική νομοθεσία στα μέλη του Π.Σ.Φ. (πρβλ. ΣτΕ 1475/2020, 1375/2016, 249/2009, 2074/2008, 369/2008 κ.α.).
6. Επειδή, στην προκειμένη περίπτωση, από τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτουν τα εξής: Ο αιτών έλαβε τον Σεπτέμβριο του έτους 2018 πτυχίο Μπάτσελορ Επιστημών στη Φυσικοθεραπεία από το Πανεπιστήμιο EAST LONDON του Ηνωμένου Βασιλείου. Με την αρχική …/29.12.2021 αίτησή του, ο ανωτέρω ζήτησε να εγγραφεί στα μητρώα του Συλλόγου και συγκεκριμένα, στο Περιφερειακό Τμήμα Αττικής, συνυποβάλλοντας, μεταξύ άλλων, αντίγραφο του πιο πάνω τίτλου σπουδών του, καθώς και την …/Κ4/…11.2021 απόφαση αναγνώρισης επαγγελματικών προσόντων του Αυτοτελούς Τμήματος Εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας (ΑΤΕΕΝ) του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, με την οποία αναγνωρίζεται ότι ο αιτών, έχοντας αποκτήσει επαγγελματικά προσόντα φυσικοθεραπευτή στο Ηνωμένο Βασίλειο, έχει τη δυνατότητα να ασκήσει στην Ελλάδα το ίδιο επάγγελμα υπό τις αυτές προϋποθέσεις που το ασκούν οι ΄Έλληνες πολίτες. Επίσης, συνυπέβαλε και τις …/Κ4/...10.2021 και …/Κ4/...10.2021 αποφάσεις του ΑΤΕΕΝ περί αναγνώρισης της επαγγελματικής ισοδυναμίας τόσο του τίτλου σπουδών όσο και του μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών του Master of Science in Physiotherapy του Πανεπιστημίου EAST LONDON του Ηνωμένου Βασιλείου με τους απονεμόμενους τίτλους σπουδών καθώς και τους μεταπτυχιακούς τίτλους των ελληνικών ΑΕΙ, στο πλαίσιο του ημεδαπού εκπαιδευτικού συστήματος, με τους όρους και τις προϋποθέσεις της ισχύουσας στην Ελλάδα νομοθεσίας. Η αίτηση αυτή απορρίφθηκε σιωπηρά . Κατά της σιωπηρής αυτής απόρριψης ο αιτών κατέθεσε την .../23.5.2022 αίτηση ακύρωσης, η οποία απορρίφθηκε, με την 1858/2023 απόφαση του Δικαστηρίου τούτου, ως εκπρόθεσμη. Ακολούθως, ο αιτών με τη νέα …/16.2.2024 αίτησή του ζήτησε και πάλι την εγγραφή του στα μητρώα του καθ’ ου Συλλόγου, με την επίκληση ως νεώτερου στοιχείου του επικυρωμένου αντιγράφου με την επίσημη μετάφρασή του στην ελληνική γλώσσα του από 24.1.2024 πιστοποιητικού του Health and Care Professions Council (Συμβουλίου Επαγγελμάτων Υγείας και Πρόνοιας) του Ηνωμένου Βασιλείου ( με αριθμό PH…) περί εγγραφής του ως πλήρους μέλους του Μητρώου του Τμήματος Φυσικοθεραπευτών που τηρείται από το HCPC σύμφωνα με το Διάταγμα Επαγγελμάτων Υγείας 2001, ήδη από ...5.2022. Η αίτηση αυτή τεκμαίρεται ότι απορρίφθηκε σιωπηρώς με την άπρακτη πάροδο της προθεσμίας ενός μηνός από την υποβολή της, εντός της οποίας, σύμφωνα με το άρθρο 164 παρ. 10 περ. στ’ του ν. 4763/2020, ο καθ’ ου Σύλλογος είχε υποχρέωση να εγγράψει τον αιτούντα στα μητρώα του. Τη νέα σιωπηρή άρνηση του Συλλόγου να ικανοποιήσει το αίτημά του προσβάλλει ο αιτών με την υπό κρίση αίτηση.
7. Επειδή, η δια της παρόδου απράκτου προθεσμίας ενός μηνός από την υποβολή της νέας επίμαχης (16.2.2024) αίτησης εκδηλωθείσα άρνηση του καθ’ ου Συλλόγου να ικανοποιήσει το αίτημα εγγραφής του αιτούντος στα μητρώα του, συνιστά νέα, εκτελεστού χαρακτήρα, παράλειψη οφειλόμενης νόμιμης ενέργειας, και δεν είναι επιβεβαιωτική της αρχικής σιωπηρής απόρριψης του αυτού, κατά περιεχόμενο, αιτήματός του υποβληθέντος στις 29.12.2021 όπως αβάσιμα υποστηρίζει ο καθ’ ου Σύλλογος . Και τούτο γιατί, με τη νέα αίτηση υποβλήθηκε ως νεώτερο στοιχείο το από 24.1.2024 πιστοποιητικό του Health and Care Professions Council (Συμβουλίου Επαγγελμάτων Υγείας και Πρόνοιας) του Ηνωμένου Βασιλείου, ήτοι της αρμόδιας αρχής αδειοδότησης Φυσικοθεραπευτών του Ηνωμένου Βασιλείου που παρέχει στον αιτούντα το δικαίωμα να φέρει τον επαγγελματικό τίτλο του Φυσικοθεραπευτή και σχετίζεται με την αναγνώριση των επαγγελματικών του προσόντων και της δυνατότητας αυτού να ασκήσει στην Ελλάδα το επάγγελμα του φυσικοθεραπευτή υπό τις αυτές προϋποθέσεις που το ασκούν οι Έλληνες πολίτες ( πρβλ ΣτΕ 3693/2001, 5271/1995, 242/1980) Περαιτέρω, η αίτηση αυτή τεκμαίρεται ότι απορρίφθηκε σιωπηρώς με την άπρακτη πάροδο της προθεσμίας ενός μηνός από την υποβολή της, ήτοι στις 17.3.2024, οπότε και από την επομένη ημέρα ξεκίνησε η προβλεπόμενη από το άρθρο 46 του π.δ.18/1989 προθεσμία των εξήντα (60) ημερών για
την άσκηση αίτησης ακύρωσης κατά της σιωπηρής απόρριψης της αίτησής της. Συνεπώς, η κρινόμενη αίτηση, που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου στις 14.4.2024, έχει ασκηθεί εμπροθέσμως και εν γένει παραδεκτώς και πρέπει εξεταστεί περαιτέρω στην ουσία.
8. Επειδή, με τα δεδομένα αυτά, εφόσον, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων της Οδηγίας 2005/36/ΕΚ και του π.δ/τος 38/2010, έχει κριθεί η συνδρομή των προϋποθέσεων αναγνώρισης της επαγγελματικής ισοδυναμίας του τίτλου σπουδών και του μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών του αιτούντος με τους απονεμόμενους τίτλους των Τμημάτων Φυσικοθεραπείας των Ελληνικών ΑΕΙ και τους μεταπτυχιακούς τίτλους των ελληνικών Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων με τις …/Κ4/...10.2021 και …/...10.2021 αποφάσεις του κατά νόμο αρμοδίου οργάνου, ήτοι του Α.Τ.Ε.Ε.Ν., καθώς και η αναγνώριση της δυνατότητας του αιτούντος να ασκήσει στην Ελλάδα το επάγγελμα του φυσικοθεραπευτή με τις ίδιες προϋποθέσεις που το ασκούν και οι ΄Έλληνες πολίτες με την …/Κ4/...11.2021 απόφαση του Α.Τ.Ε.Ε.Ν., ο καθ’ ου Σύλλογος, ανεξάρτητα από την τυχόν έλλειψη ακαδημαϊκής ισοτιμίας του προσκομισθέντος τίτλου σπουδών του με τους χορηγούμενους από τα ημεδαπά εκπαιδευτικά ιδρύματα, υποχρεούταν, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 164 παρ. 10 περ. στ’ του ν. 4763/2020, να προβεί, εντός μηνός από την υποβολή της σχετικής αίτησής της, που συνοδευόταν από τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, στην εγγραφή του αιτούντος στα μητρώα του, έτσι ώστε αυτός να είναι σε θέση να ασκεί όλα τα δικαιώματα και να απολαύει όλων των ευεργετημάτων που απονέμει η ελληνική νομοθεσία στα μέλη του Π.Σ.Φ, όπως βάσιμα ο ίδιος προβάλλει, τα δε περί του αντιθέτου προβαλλόμενα εκ μέρους του καθ’ ου είναι απορριπτέα ως αβάσιμα. Εξάλλου, εφόσον οι πιο πάνω πράξεις αναγνώρισης επαγγελματικής ισοδυναμίας και επαγγελματικών προσόντων δεν έχουν ακυρωθεί δικαστικώς ή ανακληθεί διοικητικώς, καλύπτονται από το τεκμήριο νομιμότητας, η δε νομιμότητά τους δεν μπορούσε να ελεγχθεί παρεμπιπτόντως από τον Πανελλήνιο Σύλλογο Φυσικοθεραπευτών κατά την εξέταση του υποβληθέντος ενώπιόν του αιτήματος εγγραφής του αιτούντος στα μητρώα του ούτε, άλλωστε, είναι δυνατόν να ελεγχθούν παρεμπιπτόντως από το παρόν Δικαστήριο στο πλαίσιο της παρούσας δίκης (πρβλ. Σ.τ.Ε. 1375/2016, 249/2009 κ.ά). Εξάλλου, αλυσιτελώς επικαλείται το καθ’ ου τις αποφάσεις της 05.03.2017 και της 07.02.2021 της Γενικής Συνέλευσης των Αντιπροσώπων του Π.Σ.Φ., προεχόντως, διότι αφορούν τους απόφοιτους και κατόχους τίτλων σπουδών ιδιωτικών κολεγίων, ενώ ο αιτών είναι κάτοχος τίτλου σπουδών Ιδρύματος Ανώτατης Εκπαίδευσης του Ηνωμένου Βασιλείου.
Επίσης, δεν μπορούσε να αποτελέσει νόμιμο αιτιολογικό έρεισμα απόρριψης του σχετικού αιτήματος, ούτε το προεκτεθέν σκεπτικό του καθ’ ου, ότι ο αιτών ως Έλληνας υπήκοος, δεν περιλαμβάνεται στους, κατά το άρθρο 3 παρ. 3 του ν. 3599/2007, «εγκαθιστάμενους» στην Ελλάδα, που υποχρεούνται να εγγραφούν στον ΠΣΦ, προεχόντως, διότι η ανωτέρω οδηγία - όπως και το π.δ. 38/2010 - αναφέρονται σε περιπτώσεις υπηκόων των κρατών μελών οι οποίοι, όπως και ο αιτών, επιθυμούν να ασκήσουν νομοθετικώς κατοχυρωμένο επάγγελμα σε κράτος μέλος διαφορετικό από εκείνο στο οποίο απέκτησαν τα επαγγελματικά τους προσόντα για την άσκηση του εν λόγω επαγγέλματος (πρβλ. ΣτΕ 62/2019, 2438/2013 σκ. 9). Συνεπώς, μη νόμιμα αρνήθηκε ο καθ’ ου Σύλλογος να εγγράψει τον αιτούντα στα μητρώα του, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με την υπό κρίση αίτηση.
9. Επειδή, κατ’ ακολουθία πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση, να ακυρωθεί η σιωπηρή απόρριψη της …/16.2.2024 αίτησης του αιτούντος και η υπόθεση να αναπεμφθεί στον Π.Σ.Φ., προκειμένου να τον εγγράψει στα μητρώα μελών του. Περαιτέρω, το παράβολο που καταβλήθηκε πρέπει να αποδοθεί στον αιτούντα ( άρθρο 36 παρ. 4 του π.δ. 18/1989 ) και να επιβληθεί σε βάρος του καθ’ ου η δικαστική του δαπάνη, η οποία ανέρχεται στο ποσό των 576 ευρώ (άρθρα 275 παρ. 1 Κ.Δ.Δ. και 50 ν. 3659/2008)
ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ
Δέχεται την αίτηση.
Ακυρώνει τη σιωπηρή απόρριψη από τον Πανελλήνιο Σύλλογο Φυσικοθεραπευτών της …/16.2.2024 αίτησης του αιτούντος για εγγραφή του στα μητρώα μελών του ανωτέρω Συλλόγου.
Αναπέμπει την υπόθεση στον Πανελλήνιο Σύλλογο Φυσικοθεραπευτών, προκειμένου να εγγράψει τον αιτούντα στα μητρώα του.
Διατάσσει την απόδοση του παραβόλου.
Επιβάλλει σε βάρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Φυσικοθεραπευτών τη δικαστική δαπάνη του
αιτούντος, ανερχόμενη στο ποσό των πεντακοσίων εβδομήντα έξι (576) ευρώ .
Η διάσκεψη του Δικαστηρίου έγινε στην Αθήνα στις 28 Ιανουαρίου 2025 και η απόφαση δημοσιεύθηκε στον ίδιο τόπο σε έκτακτη συνεδρίαση του Δικαστηρίου στις 4 Φεβρουαρίου 2025.
Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΗ ΑΡΑΧΩΒΙΤΗ
Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΓΕΩΡΓΙΑ ΚΩΣΤΑ
Θεωρήθηκε στις
Η ΕΙΣΗΓΗΤΡΙΑ
ΑΙΜΙΛΙΑ ΤΣΑΜΟΥΡΑ
